Generatiegebonden uitdagingen

Jongeren zullen in de toekomst te maken krijgen met een aantal sociale, economische en ecologische uitdagingen.

1. klimaatverandering en het milieu

• Extreme weersomstandigheden, milieurampen en verlies van biodiversiteit.
• Eis om duurzamer te leven en actief bij te dragen aan het oplossen van de klimaatcrisis.
• Onzekerheid over de levenskwaliteit op de planeet op de lange termijn.

Jonge mensen groeien op met een merkbare verandering in klimaatverandering. Hittegolven, bosbranden in Europa en zware regenval met overstromingen komen steeds vaker voor. Jongeren die betrokken zijn bij klimaatbewegingen voelen zich machteloos tegenover politieke en economische belangen. De druk om duurzaam te leven stuit op structurele obstakels: openbaar vervoer is te duur, duurzame producten zijn duurder, politieke invloed van lobbyorganisaties verhindert noodzakelijke wetswijzigingen. Marketingcampagnes negeren legitieme oplossingen en bieden in plaats daarvan een idiologie van consumptie en groei die ethisch niet langer te rechtvaardigen is.

Dit zou nodig zijn:

• een diepgaand begrip van ecologische relaties en hun gevolgen voor alle levende wezens.
• zinnige zelfregulering van consumentengedrag en een herziening van het illusionaire concept van levenskwaliteit ten koste van andere mensen en levende wezens.
• concrete mogelijkheden om mobiliteitsbeslissingen en politieke betrokkenheid in het wetgevingsproces te beïnvloeden.
• Versterking van het milieubewustzijn in het dagelijks leven door lokale verbintenissen en campagnes.

2. geestelijke gezondheid

• Toenemende druk om te presteren op school, universiteit en werk, gebaseerd op verouderde onderwijs- en leermethoden.
• Sociaal isolement door digitalisering en sociale media.
• Toename van depressie, angststoornissen en andere psychische aandoeningen.
• Toenemende ontwikkeling van geweld als reactie op genegeerde sociale samenlevingsproblemen.

Veel jongeren voelen zich overweldigd: De druk om te presteren op school en in het onderwijs, constante vergelijking via sociale media en angsten voor de toekomst leiden tot een aanzienlijke toename van psychologische stress. Uit onderzoek blijkt dat het aantal jongeren met een depressie of angststoornis gestaag toeneemt. Tegelijkertijd is de toegang tot therapie moeilijk en duurt het maanden voordat er hulp beschikbaar is. De stigmatisering van geestesziekten leidt tot een verschuiving in het beeld van mensen en hun concept van gezondheid. Het gebruik van psychotrope medicijnen als sociaal vervangende oplossing wordt nog steeds geprefereerd.

Hedendaags onderwijs kan een verschil maken:

• Kinderen op school voorlichten over de oorzaken van psychische aandoeningen vermindert vooroordelen en maakt vroegtijdige hulp mogelijk.
• Bewustwordingscampagnes op scholen helpen om geestelijke gezondheidsproblemen in een vroeg stadium te herkennen.
• strategieën voor conflictoplossing aanbieden die rekening houden met culturele en religieuze verschillen.
• het doorbreken van de werkingswijze van digitale "sociale" media vermindert de afhankelijkheid en de invloed op de ontwikkeling van onafhankelijke persoonlijke ontwikkeling.
• Zelfhulpgroepen, open dialoogruimtes en jeugdprojecten bevorderen uitwisseling en verlichting.

3. onderwijs en gelijke kansen

• Onderwijs is afhankelijk van sociale achtergrond.
• De digitalisering van het onderwijssysteem verloopt ongelijkmatig.
• Tekort aan gekwalificeerde leraren en overvolle scholen.
• Verouderde onderwijsconcepten verhinderen de sociaal noodzakelijke ontwikkeling.

Het Duitse onderwijssysteem wordt sterk gekenmerkt door sociale achtergrond. Kinderen uit gezinnen met een onderwijsachterstand of een laag inkomen hebben meer moeite om een A-diploma te halen of naar de universiteit te gaan. Openbare scholen en privé-universiteiten zijn slechts toegankelijk voor een bepaald deel van de bevolking. Er is een gebrek aan modern lesmateriaal, digitale infrastructuur en gekwalificeerde leraren. De pandemie heeft deze zwakke punten duidelijk aangetoond: Wie geen eigen kamer of wifi had, was in het nadeel bij thuisonderwijs. Verouderde leerinhouden en idiologische richtlijnen geven een laatkapitalistische kijk op de wereld. Een beoordelingssysteem dat aanpassingsvermogen beloont, verhindert onafhankelijk denken en de ontwikkeling van persoonlijke verantwoordelijkheid.

Hedendaags onderwijs kan een verschil maken:

• Voorschools onderwijs, scholen die de hele dag open zijn en gerichte ondersteuning (bijv. taalondersteuning) helpen om sociale verschillen te verkleinen.
• Studiebeurzen, mentorschap en mentorprojecten geven kansarme jongeren betere kansen.
• opleidingen voor lerarenopleidingen die rekening houden met actuele sociale problemen en die strategieën voor conflictoplossing voor leraren aanbieden.
• Leren, niet als reproductie, maar kritisch bevragen van bestaande sociale richtlijnen, bevordert een ontwikkeling naar een toekomstgerichte ecologische en economische focus.
• Vrijwillige initiatieven in het veld worden politiek en financieel gesteund.

4 Arbeidsmarkt en toekomstperspectieven

• Automatisering en kunstmatige intelligentie veranderen of vervangen beroepen.
• Onzekerheid over zekere en langdurige banen.
• Concurrentiedruk door globalisering en nieuwe kwalificatie-eisen.
• De sociale waarde van arbeid en beloning moet opnieuw worden gedefinieerd.

De wereld van werk verandert mogelijk door automatisering, kunstmatige intelligentie en globalisering. Dit stelt jongeren voor meerdere uitdagingen - zonder te weten welke beroepen over 10 jaar nog relevant zijn. Tegelijkertijd neemt de onzekerheid toe door tijdelijke banen, stages en onzeker werk. Een beloningsprincipe dat bepaalde beroepsgroepen onevenredig bevoordeelt, verdeelt de samenleving steeds meer.

Hedendaagse maatregelen kunnen een verschil maken:

• Het bevorderen van en focussen op mediavaardigheden, teamwerk, creativiteit en probleemoplossing bereidt studenten voor op een voortdurend veranderende wereld van werk.
• Uitwisseling in netwerken, professionele mentoren, studentenbedrijven zorgen voor praktijk en contacten.
• Inzet voor eerlijke arbeidsomstandigheden (bijvoorbeeld in jeugdvakbonden) kan de normen verbeteren.
• Inkomen en beloning zijn gericht op sociale, maatschappelijke behoeften.
• Puur egocentrische winstoptimalisatie als uitdrukking van sociaal succes wordt niet langer door de staat gepromoot.

5. huisvesting en kosten van levensonderhoud

• Stijgende huren die niet langer gefinancierd kunnen worden.
• Moeilijke start door aanzienlijke stijging van bijkomende kosten.
• Financiële lasten door opleiding of studie.
• Speculatie en kunstmatig gecreëerde tekorten aan voedsel en basisproducten om de prijzen voor de eindgebruiker te manipuleren.

In grote steden als Berlijn, München en Hamburg zijn betaalbare woningen schaars door speculatie. Jongeren betalen een groot deel van hun inkomen aan huur, kunnen niets betaalbaars vinden en zijn gedwongen om langer bij hun ouders te blijven wonen. Studenten hebben ook te kampen met stijgende kosten voor levensonderhoud, energieprijzen en slecht betaalde deeltijdbanen. De salarissen van stagiairs zijn niet genoeg om de kosten van levensonderhoud te dekken en financiële steun van de ouders is een vereiste.

Hedendaags onderwijs kan een verschil maken:

• Burgereducatie creëert begrip voor democratie, pluralisme en mensenrechten.
• Intercultureel onderwijs bevordert respect en begrip tussen verschillende groepen.
• Deelname aan jongerenparlementen, initiatieven tegen racisme of integratieprojecten verbetert de sociale coëxistentie.
• Vrijwilligerswerk (bijv. huiswerkbegeleiding, taalcafés) bevordert de cohesie.
• De bevordering van huisvestingsspeculatie zal worden gereguleerd totdat aan de behoeften van de bevolking wordt voldaan in overeenstemming met het inkomen.

6 Demografische verandering

• De vergrijzende samenleving leidt tot meer lasten voor jongeren. Het huidige systeem van oudedagsvoorzieningen (zorg, pensioenstelsel, ziektekostenverzekering etc.) dekt de kostenstijgingen niet langer.
• Aan de sociale belangen van jongeren wordt geen gewicht toegekend, omdat ze door geen enkele lobby worden geëist.
• De vergrijzing van de politieke besluitvormers verschuift eenzijdig de prioriteiten van de samenleving als geheel.
• Nieuwe manieren van leven in de maatschappij, zoals ongehuwde partners, samenwonen en gedeelde flats, worden door de staat genegeerd. In plaats daarvan worden conservatieve levensmodellen met een klassiek gezinsbeeld nog steeds gepromoot en fiscaal bevoordeeld.

Hedendaagse maatregelen kunnen een verschil maken:

- Op dit moment wordt van politici niet verwacht dat ze met oplossingen komen die de last voor de meerderheid van de bevolking verlichten.

7 Sociale rechtvaardigheid en integratie

• De kapitalistisch georiënteerde en neoliberale markteconomie heeft sociale rechtvaardigheid en ethiek niet geïntegreerd.
• De omgang met migratie, racisme en culturele diversiteit wordt steeds meer gekleurd door de populistische belangen van de respectieve belangengroepen.
• sociale verdeeldheid wordt geaccepteerd en bevorderd om politieke macht te behouden of te verkrijgen.
• het principe van uitbuiting en gelijktijdige marginalisatie werkt niet meer in dezelfde mate als voorheen.
• De verwachtingen van integratie vereisen een herdefiniëring van de soevereiniteit van een staat ten opzichte van andere staten en samenlevingen.

Hedendaagse maatregelen kunnen een verschil maken:

- Op dit moment kunnen politici geen oplossingen verwachten die afzien van een populistische houding.

Wat heeft het boeddhistische pad er nu mee te maken?
En wat kon hij doen?

Tot nu toe zijn er twee oriëntaties in de boeddhistische filosofie, die elkaar zeker tot op zekere hoogte overlappen of integreren:
– Het pad van het individu:
Die toegewijd is aan zijn/haar persoonlijke ontwikkeling en realisatie van de BoeddhaNatuur om de ontwaakte staat te bereiken. (Samatha / Vipassana)

– Het pad van het individu, de groep, de Sangha:
Opgedragen aan haar en de ontwikkeling van levende wezens en de realisatie van de Boeddhanatuur om de ontwaakte staat te bereiken. (Samatha / Vipassana / Metta )
Deze categorisering weerspiegelt natuurlijk niet het volledige scala aan mogelijkheden van boeddhistische beoefening, maar is slechts bedoeld als een benadering van persoonlijke beoefening.

In principe zou de boeddhistische leer een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan veel van de hierboven genoemde sociale uitdagingen.
Vooral door zijn ethische principes, zijn houding ten opzichte van mindfulness, zijn kijk op menselijke interactie en zijn achtvoudige pad:

1. klimaatbewustzijn en milieubescherming

De doctrine van "wederzijds ontstaan" benadrukt dat al het leven met elkaar verbonden is. Respect hebben voor alle levende wezens leidt tot een bewuste en verantwoordelijke benadering van de natuur. Veel boeddhistische tradities onderwijzen een eenvoudige, sobere levensstijl die de ecologische voetafdruk verkleint.

2. geestelijke gezondheid

Mindfulness (Sati) en meditatie zijn belangrijke praktijken die stress, angst en innerlijke druk kunnen verminderen. Een bewuste en vriendelijke benadering van gedachten en gevoelens - zonder je ermee te identificeren. Het doel van innerlijke balans (gelijkmoedigheid) helpt om crises rustiger tegemoet te treden.
Veel therapeutische benaderingen (bijv. mindfulness-based stress reduction, MBSR) zijn geïnspireerd op boeddhistische technieken. Jongeren kunnen door meditatie meer innerlijke rust en zelfbewustzijn ontwikkelen.

3. sociale rechtvaardigheid en compassie

Mededogen (Karunā) en liefdevolle vriendelijkheid (Mettā) staan centraal in ethisch handelen. Zelfzuchtigheid wordt erkend als oorzaak van lijden; vrijgevigheid en behulpzaamheid worden gezien als heilzaam tegengif.
Het bevorderen van sociale betrokkenheid en de bereidheid om te helpen. Empathie versterken - vooral ten opzichte van gemarginaliseerden, armen, zwakken en vreemden.

4. onderwijs en persoonlijke groei

Het pad naar "ontwaken" in het boeddhisme begint met wijsheid (Prajñā) - met andere woorden, met realisatie, inzicht en leren. Leren betekent niet alleen kennis absorberen, maar ook zelfkennis, mindfulness en ethisch gedrag.
Zelfbepaald leren en kritisch denken bevorderen. Scholen zouden mindfulness kunnen introduceren als onderdeel van persoonlijke ontwikkeling.

5. omgaan met onzekerheid en verandering

Alles is vergankelijk (anicca) en in beweging - dit besef helpt ons om veranderingen beter te accepteren. Vastklampen aan ideeën van controle of veiligheid leidt tot lijden - loslaten en je richten op de essentie kan je bevrijden.
Versterken van innerlijke weerstand (veerkracht) tegen uitdagingen zoals ziekte, werkloosheid, crises en angsten voor de toekomst. Bevorderen van een houding van "hier en nu".

Conclusie:

Helaas zijn de verschillende boeddhistische stromingen en doctrines in Duitsland nog niet in staat geweest samen te komen voor gezamenlijke actie en coöperatieve uitwisseling.

De DBU (boeddhisme-duitsland.nl/) biedt hiervoor al een forum met verschillende werkgroepen en informatie over evenementen/centra/opinies en discoursen.

Of het boeddhisme in de toekomst zal worden gezien als een beweging die sociale verantwoordelijkheid op zich wil nemen, hangt zeker af van de vraag of het potentieel van de boeddhistische leer op een eigentijdse manier kan worden overgebracht op de jongere generatie.

Met vriendelijke groeten
Stefan